Czy waleriana pomaga na sen?
Waleriana (kozłek), na sen i nerwy
Czego dotyczy: Kłopoty z zasypianiem, napięcie
Co mówią badania
Waleriana to chyba najbardziej znane ziele „na sen” w Polsce. Krople, tabletki i herbatki z nią stoją w niemal każdej domowej apteczce. Dlatego wiele osób zaskakuje to, co mówią badania. Naukowcy sprawdzali walerianę wiele razy, w kilkudziesięciu badaniach, i wyniki wyszły niespójne. W jednych ludzie spali trochę lepiej, w innych nie było żadnej różnicy w porównaniu z tabletką bez substancji czynnej. Zestawienie wszystkich dotychczasowych przeglądów, opublikowane w 2024 roku, doszło do wniosku, że nie ma przekonujących dowodów, że waleriana pomaga na bezsenność.
Skąd więc przekonanie, że działa? Część osób naprawdę czuje się po niej spokojniejsza. Do tego sam wieczorny rytuał pomaga zasnąć: ciepła herbata, wyciszenie, kładzenie się o stałej porze. Gorsze noce często mijają też same, więc łatwo przypisać poprawę kroplom. Waleriana raczej nie zaszkodzi, ale nie ma co liczyć, że rozwiąże problem ze snem.
Zanim spróbujesz
Waleriana jest uważana za bezpieczną, a działania niepożądane zdarzają się rzadko. Ostrożność przydaje się, jeśli bierzesz leki nasenne lub uspokajające albo pijesz alkohol, bo ich działanie może się sumować. Jeśli rano czujesz się ospały, nie siadaj za kierownicę. Jeśli źle śpisz od wielu tygodni, porozmawiaj z lekarzem. Przewlekłą bezsenność leczy się skutecznie, na przykład terapią poznawczo-behawioralną bezsenności, która ma dobrze udokumentowane działanie.
Źródła
- Przegląd przeglądów systematycznych: waleriana a bezsenność (2024) (otwiera się w nowej karcie)sciencedirect.com
- Przegląd 37 badań (Taibi i in., 2007): bezpieczna, ale nieskuteczna (otwiera się w nowej karcie)sciencedirect.com
- Metaanaliza 16 badań (Bent i in., American Journal of Medicine, 2006) (otwiera się w nowej karcie)amjmed.com
Jak powstał ten opis. Staraliśmy się podejść do każdego tematu jak najrzetelniej i opierać się wyłącznie na sprawdzonych źródłach: przeglądach badań naukowych, metaanalizach oraz stanowiskach instytucji zajmujących się zdrowiem. Wiedza medyczna się zmienia. Gdy pojawią się nowe, ważne badania albo zmienią się przepisy, zaktualizujemy opisy. Zobacz, jak oceniamy.
Ta strona pomaga się zorientować, ale nie zastępuje rozmowy z lekarzem. Jeśli coś Cię niepokoi, zapytaj lekarza lub farmaceutę.